Toestemming tot publicatie: Erven Hans G. Kresse 2003
Panorama’s Hoogachting voor Hans G. Kresse
door Carel G. Verbeek
Hans G. Kresse heeft voor het weekblad Panorama prachtige illustraties gemaakt bij verhalen en feuilletons. Maar vooral de voorplaten - altijd in kleur - zijn bijzonder. Daarin legde hij met zichtbaar plezier al zijn vakmanschap. Kresse maakte zijn tekeningen vanaf Panorama nr.44 in 1955 t/m nr.22 in 1963. En daarna in 1975 de welhaast beroemde plaat voor “De Stripvaders” in Panorama nr.32.
Elke plaat vertoont soms duidelijke, dan weer verborgen grapjes, die hij visueel maakte door de attributen die de grap moesten dragen. De gezichtsuitdrukking en de houding van de personages die in de scenes de hoofdrol spelen zijn op meesterlijke wijze weergegeven, de ene keer als de grappenmaker, de andere keer als het ‘slachtoffer’. Of Kresse zelf de onderwerpen voor zijn tekeningen bedacht, weet ik niet, maar ik denk dat daarover en over de uitwerking ervan tenminste overleg is geweest met de redactie van het weekblad.
Voor Panorama waren zulke vrolijke voorplaten kennelijk belangrijke aandachttrekkers, want ook andere tekenaars maakten voor het tijdschrift zulke geestige tekeningen. Geen wonder, dat lezers vaak een brief inzonden om hun waardering te uiten voor zo’n plaat, die hen om een of andere reden bijzonder aansprak. Een selectie van die brieven werd geplaatst in een vaste rubriek: “Met de meeste hoogachting”.
Elk tijdschrift of dagblad heeft wel zo’n brievenrubriek, waarin lezers hun reacties op artikelen, nieuws en illustraties kwijt kunnen. Voor wat die illustraties betreft: op tekeningen en foto’s hebben de mensen gewoonlijk geen commentaar. Die horen bij de artikelen, het nieuws en de verhalen. Bovendien worden de namen van de makers van de illustraties consequent niet vermeld! Wel de namen van de schrijvers ervan. De tekenaars konden zichzelf alleen bekend maken door hun werk te signeren. Dat gebeurde lang niet altijd, of hun handtekening werd gewist tijdens de opmaak van de editie. Zo zijn er voorplaten getekend door Sommer, Kurt Ard, Mathijsen, Spierenburg en Voges.
Behalve dat de tekeningen van Kresse overduidelijk de ‘Kresse-trekjes’ vertonen, signeerde hij altijd met zijn handtekening (meer een logo dan een handtekening), alhoewel die ook wel eens geheel of gedeeltelijk is ‘gesneuveld in de strijd’.
Dat de voorplaten echte blikvangers waren getuigen de vele brieven, die daarover de redactie bereikten. Gezegd moet worden, dat de redactie van Panorama zeer veel aandacht besteedde aan de brieven van haar lezers. Die bevatten positieve, maar ook negatieve reacties op de artikelen in eerder verschenen edities. Vaak ook waren er aanvullende opmerkingen, die door de redactie zeer werden gewaardeerd.
Enkele van Kresse’s voorplaten ontkwamen niet aan speurende blikken van deskundige kijkers, die hun bevindingen met enige trots berichtten aan de redactie van hun lijfblad.
Alhoewel lang niet zijn voorplaten aanleiding gaven te reageren, geeft de briefwisseling over de unieke serie Kresse-tekeningen die wel ter sprake zijn gekomen alle reden ze uit oude Panorama’s te lichten en te plaatsen op deze website. Daarom: Panorama’s Hoogachting voor Hans G. Kresse.
In nr. 5553 staat een reactie op de voorplaat van nr. 5550: ‘Boeken en planten’.
De eerste de beste voorplaat die Kresse voor Panorama tekende bracht J. van der Geest te Rotterdam al in alle
staten van opwinding. Eerst gaat hij zich te buiten aan hulde voor de tekenaar en zijn creatie om vervolgens de
redactie met een ‘vreemd woord’ de les te lezen. Het antwoord van de redactie mag er ook zijn!
De reactie van K. van Dam te Tilburg op de voorplaat van nr. 5634 staat in Panorama nr. 5638.
In zijn ijver vergat Hans Kresse wel eens het voortbewegingsmechanisme van een voertuig te tekenen.
In een ver verleden is hij eens de teugels van zijn paard vergeten en nu dus het ontstekingsmechanisme
van de motor.
In Panorama nr. 5642 wordt ‘onze tekenaar Kresse’ genoemd i.v.m. de voorplaat van nr 5606.
Dr. A. van L. te Scheveningen krijgt van de redactie uitgebreid antwoord op zijn vraag over het ontstaan van ‘…de
originele en voortreffelijk getekende voorplaat van Panorama …’.
’
Anton Kr. uit het hoenderloze Vlaardingen maakt zich kwaad in Panorama nr. 5648.
Anton overdrijft wel degelijk, want de redactie en Hans Kresse hebben zich - in tegenstelling tot Anton - wèl goed
gedocumenteerd voor de illustratie in nr. 5646.
De voorplaat van Panorama nr. 5650 heeft heel wat pennen in beweging gebracht!
Vier Milva’s moeten het in nr. 5652 afleggen tegen het observatievermogen van Hans Kresse! Maar ….
…. Hans G. Kresse en de redactie moeten alles uit de kast halen om zich te verdedigen tegen de aanvallen op hun
‘perron’ en de ‘conducteur’, resp. in nr. 5702 en nr. 5705.
In Panorama nr. 5715 reageert de redactie op een brief betreffende de voorplaat van nr. 5712.
B. Ezerman uit Hattem ging niet over één nacht ijs toen hij/zij de voorstelling bestudeerde en daarbij òp, of liever
óver blond is gevallen. Panorama heeft kosten nog moeite gespaard om te voorkomen, dat de vragensteller(-ster)
zich de haren uit zijn/haar hoofd zou trekken over zijn/haar probleem.
De redactie moest ook V.S. te Goes uit de droom helpen. Zij ging bij de tekenaar, Hans Kresse dus, te rade om
een verklaring te vinden voor vijf-op-achtenveertig. In het huidige onderwijs (2008) is dat zelfs fifty-fifty.(C.G.V.)
Geheel verschillend zijn de twee reacties in Panorama nr. 5724 op de voorplaat van nr 5719.
Daar waar G.H. Noorderweer te Utrecht nog bezorgdheid toont over het lot dat het schone slaapstertje wacht,
wacht S. Eisenga in Emmer-Erfscheidenveen (Dr.) met ingehouden ongeduld op het resultaat van de grap.
De antwoorden van de Panoramaredactie zijn al even magistraal als de tekening.
De op- en aanmerkingen voor de plaat van Panorama nr. 5745 in de nrs. 5749 en 5750.
Ook op deze plaat hebben lezers, die zich deskundig wanen en goede observeerders zijn, hun wetenschap de
vrije loop gelaten. Met veel technische argumenten worden de mankementen aan het vliegtuig en de bestuurder
ervan aan de kaak gesteld. Zelfs de redactie van Panorama kan daar niet omheen in haar commentaar. Toch
prettig dat J.W. Minkiewicz de tekenaar complimenteert met zijn prestatie.
|
|
|
De voorplaat van Panorama nr. 5750 heeft heel wat stof doen opwaaien!
Maar liefst vijf brieven over die tekening heeft de redactie moeten verwerken. Over die ‘heerlijke voorplaat van het
jaar’ niets dan lof, maar het woord ‘oot’ gaf veel aanleiding voor discussie. Zoals gewoonlijk gaf de redactie alle
tekst en uitleg. Eerst in Panorama nr. 5752 en daarna ...
...... in Panorama nr. 5803.
De beste wensen, oliebollen en een complimentje voor de tekenaar van de voorplaat van nr. 5752
van K.L.M.-steward W. Rosenkranz in Panorama nr. 5804.
Riky Nouwen te Eindhoven uit in Panorama nr. 5845 zijn bezorgdheid over het gebrek aan lengte van
postboden in de voorplaat van nr. 5841.
Gelukkig kan de redactie hem geruststellen door stoelen en brievenbussen met elkaar te vergelijken. (Da’s eens
wat anders dan appels en peren!)
Panorama 5901 kwam uit met een nieuwe kop voor ‘Met de meeste hoogachting’.
De tekeningetjes zijn van de hand van Carol Voges.
Maar de illustraties en voorplaten van Hans Kresse leverden in deze jaargang geen reacties op.
Cees Simoons uit Dieren stoorde zich aan aan de outfit van de welp op voorplaat van Panorama nr 6017.
Hij is vast en zeker een modelwelp geweest.
Uit de grond van mijn hart:
Evenals ‘voorplaat l’ stond ook deze opmerking in Panorama 6020.
Bij Panorama voorplaat nr. 6050:
Er zaten zeven vogeltjes, al in het park op een bord.
De diender die voorbij kwam dacht: “Als daar niet iets aan schort!
Ik zal eens even Linthorst vragen, die weet er alles van.
Die zal mij wel vertellen, dat het ook anders kan!”
C.G.V. te H.
Dhr. W. Linthorst te Amsterdam in Panorama nr. 6101:
Nog nooit kreeg een briefschrijver zoveel kritiek over zich heen.
In Panorama nr. 6104:
En dan nog even dit:
In Panorama nr. 6108: “Zutritt nur für Flamingos” In nr. 6111: Hij is niet meer te redden!!
In de 48e jaargang van Panorama nr. 6101 verschijnt een nieuwe kop voor de rubriek ‘HOOGACHTEND’.
De illustraties daarbij zijn van … ??…
Ook nieuw is de begeleidende tekst bij ‘De Voorplaat’ op pagina 2, die voortaan elke voorplaat meekreeg.
Maar voor M. van Dijk te Vlaardingen was de uitleg bij de voorplaat niet bevredigend;
misschien zelfs wel olie op het vuur.
Was Hans Kresse wel zo diep onder de indruk?
In ieder geval: zijn voorplaat voor Panorama nr. 6120 was de laatste.
Laatste wijziging: 03-01-2007.
Deze website wordt in de loop van 2003/2008 ontwikkeld i.s.m. De 'Stichting Hans G. Kresse'
